ชวนรู้จัก JIS คืออะไร พร้อมความสำคัญที่มีต่ออุตสาหกรรม

18 ธันวาคม 2025

ชวนรู้จัก JIS คืออะไร พร้อมความสำคัญที่มีต่ออุตสาหกรรม

สำหรับผู้ที่อยู่ในแวดวงอุตสาหกรรมการผลิต การก่อสร้าง หรือการนำเข้าวัสดุจากประเทศญี่ปุ่น ย่อมต้องเคยผ่านตาหรือคุ้นเคยกับรหัส JIS อยู่เสมอ JIS ไม่ได้เป็นเพียงตัวอักษรย่อ แต่คือหัวใจสำคัญที่กำหนดมาตรฐานและคุณภาพของผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนับล้านชิ้น บทความนี้จะพาท่านไปทำความรู้จักอย่างลึกซึ้งว่า JIS คืออะไร และมีความสำคัญต่อการค้าระดับโลกอย่างไร

 

JIS คืออะไร

JIS ย่อมาจาก Japanese Industrial Standard ซึ่งหมายถึง มาตรฐานอุตสาหกรรมของญี่ปุ่น ที่ถูกจัดตั้งขึ้นเพื่อควบคุมและกำหนดคุณภาพของสินค้าและกระบวนการผลิตภายในประเทศญี่ปุ่นอย่างเป็นระบบ JIS ครอบคลุมตั้งแต่องค์ประกอบของวัตถุดิบ คุณสมบัติเชิงกลของวัสดุ ไปจนถึงวิธีการผลิต เพื่อให้มั่นใจว่าผลิตภัณฑ์ที่ออกจากญี่ปุ่นมีความสม่ำเสมอและมีคุณภาพสูง โดยหน่วยวัดที่ใช้ในมาตรฐาน JIS คือ มาตราเมตริกซ์ (Metric System)

 

สามารถพบสัญลักษณ์ JIS ได้ที่ไหน

 

สัญลักษณ์ JIS

 

สัญลักษณ์ JIS ซึ่งเป็นเครื่องหมายรับรองคุณภาพและความสอดคล้องกับมาตรฐาน JIS คือ สามารถพบเห็นได้ทั่วไปบนสินค้าอุตสาหกรรมหลายประเภท โดยส่วนใหญ่มักจะแสดงอยู่บนตัวสินค้าเอง บรรจุภัณฑ์ คู่มือการใช้งาน หรือในแคตตาล็อกสินค้า ซึ่งเป็นสิ่งที่แสดงให้ผู้บริโภคหรือผู้ซื้อในอุตสาหกรรมเห็นถึงการรับประกันคุณภาพที่ผ่านการตรวจสอบและเป็นไปตามข้อกำหนดของประเทศญี่ปุ่น

 

รหัส JIS ประกอบด้วยอะไรบ้าง

โครงสร้างของรหัส JIS เป็นระบบการจำแนกที่ชัดเจนและเป็นสากล โดยรหัสแต่ละตัวจะบ่งบอกถึงข้อมูลจำเพาะของมาตรฐานนั้น ๆ ซึ่งประกอบด้วย 4 ส่วนหลัก ดังนี้

  • บ่งบอกชนิดของมาตรฐาน: อักษร "JIS" สามตัวแรกจะบ่งบอกว่าผลิตภัณฑ์นี้ใช้ มาตรฐาน JIS
  • ประเภทของกลุ่มอุตสาหกรรม: ใช้ตัวอักษรภาษาอังกฤษหนึ่งตัวเพื่อระบุประเภทของกลุ่มอุตสาหกรรม เช่น 'G' หมายถึง วัสดุเหล็กและโลหะวิทยา, 'B' หมายถึง วิศวกรรมเครื่องกล, หรือ 'H' หมายถึง วัสดุโลหะที่ไม่ใช่เหล็ก
  • หัวข้อย่อยของกลุ่มอุตสาหกรรม: ประกอบด้วยตัวเลข 4 หลัก เพื่อแสดงหัวข้อย่อยหรือรายการเฉพาะเจาะจงภายในกลุ่มอุตสาหกรรมนั้น ๆ
  • ปีที่มีการแก้ไข: ในกรณีที่มีการแก้ไขปรับปรุงรายละเอียด จะระบุด้วยเครื่องหมาย ":" ตามด้วยตัวเลข 4 หลักที่แสดงปีที่มีการแก้ไขมาตรฐานนั้น ๆ

ยกตัวอย่าง เช่น JIS G 3141 : 20219 เป็นข้อกำหนดทางเทคนิคและข้อกำหนดด้านคุณภาพของแผ่นและม้วนเหล็กรีดเย็น

 

มาตรฐาน JIS มีความสำคัญอย่างไร

 

มาตรฐาน JIS

 

มาตรฐาน JIS มีความสำคัญอย่างยิ่งต่ออุตสาหกรรมเนื่องจากช่วยขจัดความคลุมเครือและข้อผิดพลาดในการผลิต การระบุมาตรฐานและหน่วยวัดที่ชัดเจนเดียวกันในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การเขียนแบบ (Drawing) ไปจนถึงการสั่งซื้อ ทำให้ผู้ผลิตสามารถสื่อสารและทำงานร่วมกันได้อย่างราบรื่น แม้จะใช้ปัจจัยและตัวแปรมากมายในการผลิตก็ตาม นอกจากนี้ JIS ยังเป็นกลไกสำคัญในการควบคุมคุณภาพของผลิตภัณฑ์ให้สม่ำเสมอและได้มาตรฐานตามที่กำหนด

 

มาตรฐาน JIS เป็นมาตรฐานเหล็กอุตสาหกรรม 1 ใน 3 มาตรฐาน ที่นิยมใช้ในสากล

ในอุตสาหกรรมเหล็กและโลหะวิทยา มาตรฐาน JIS ถือเป็นหนึ่งในระบบมาตรฐานที่ได้รับการยอมรับและนิยมใช้งานอย่างแพร่หลายในระดับสากล โดยจัดเป็น 1 ใน 3 มาตรฐานเหล็กอุตสาหกรรมหลักที่มักถูกนำมาอ้างอิงทั่วโลก

  • ระบบญี่ปุ่น JIS (Japanese Industrial Standards): เน้นความแม่นยำและคุณภาพสูง เป็นที่นิยมใช้ในกลุ่มประเทศเอเชียและผู้ผลิตที่เน้นคุณภาพระดับพรีเมียม โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมยานยนต์และเครื่องจักร
  • ระบบอเมริกัน AISI (American Iron and Steel Institute): เป็นมาตรฐานเหล็กจากสหรัฐอเมริกาที่เน้นการจำแนกตามองค์ประกอบทางเคมีและคุณสมบัติ มักใช้กันอย่างแพร่หลายในทวีปอเมริกาและอุตสาหกรรมพลังงาน
  • ระบบเยอรมัน : เป็นมาตรฐานที่เข้มงวดและครอบคลุมจากประเทศเยอรมนี ซึ่งเน้นการใช้งานในอุตสาหกรรมเครื่องกลและวิศวกรรมที่มีความละเอียดสูง

 

สรุปบทความ

JIS คือ มาตรฐานอุตสาหกรรมของญี่ปุ่นที่มีบทบาทสำคัญในการรับรองคุณภาพและความน่าเชื่อถือของผลิตภัณฑ์ในหลากหลายอุตสาหกรรม การทำความเข้าใจโครงสร้างของรหัส JIS และความสำคัญของมาตรฐานนี้ ทำให้ธุรกิจสามารถดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดความผิดพลาด และมั่นใจในคุณภาพของวัสดุที่ใช้ 

สำหรับผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมที่ต้องการเหล็กกล้าและวัสดุคุณภาพสูงที่ได้มาตรฐานระดับสากลอย่าง JIS NS-SUS มุ่งมั่นที่จะเป็นผู้นำในการให้บริการผลิตภัณฑ์เหล็กด้วยเทคโนโลยีขั้นสูงและนวัตกรรม เพื่อตอบโจทย์ความต้องการด้านคุณภาพที่เหนือกว่า

 

คำถามที่พบบ่อย

สัญลักษณ์ JIS คืออะไร บอกอะไร?

สัญลักษณ์ JIS เป็นเครื่องหมายรับรองว่าผลิตภัณฑ์นั้นมีคุณภาพและสอดคล้องกับมาตรฐาน JIS ของประเทศญี่ปุ่น

 

มาตรฐาน JIS มีความสำคัญอย่างไร?

มาตรฐาน JIS ช่วยควบคุมคุณภาพการผลิต ลดความผิดพลาด และทำให้เกิดการสื่อสารที่เป็นมาตรฐานเดียวกันในอุตสาหกรรม

 

มาตรฐาน JIS เป็นมาตรฐานระดับสากลหรือไม่?

มาตรฐาน JIS เป็นหนึ่งใน 3 มาตรฐานเหล็กอุตสาหกรรมหลักที่ได้รับความนิยมและเป็นที่ยอมรับอย่างแพร่หลายในระดับสากล

Related Article